NÚI CHUNG – NƠI GHI DẤU NHỮNG NĂM THÁNG TUỔI THƠ CỦA BÁC

     Giữa vùng quê Nam Đàn (Nghệ An) – nơi sinh ra Chủ tịch Hồ Chí Minh, có một ngọn núi mang trong mình vẻ đẹp vừa thơ mộng, vừa hào hùng của lịch sử: Núi Chung. Đây không chỉ là danh thắng thiên nhiên, mà còn là nơi ghi dấu những năm tháng tuổi thơ của một vĩ nhân, nơi lưu giữ những kỷ niệm trong sáng, hồn nhiên của cậu bé Nguyễn Sinh Cung thuở nào.

     Vẻ đẹp thiên nhiên và giá trị lịch sử của Núi Chung

     Núi Chung nằm cách di tích Hoàng Trù và Làng Sen khoảng 1km, với diện tích khoảng 100ha. Dù không quá cao, đỉnh núi cao nhất chỉ 48,6m, nhưng ngọn núi này vẫn nổi bật giữa cánh đồng bát ngát của xã Kim Liên, bao quanh là những dãy núi trập trùng xa xa.

     Từ đỉnh Núi Chung, vào những buổi sớm mai trong trẻo hay chiều tà êm ả, ta có thể phóng tầm mắt chiêm ngưỡng một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp: núi non hùng vĩ, sông Lam nước trong xanh uốn lượn, xa hơn nữa là những địa danh lịch sử ghi dấu anh hùng hào kiệt đất Hồng Lam. Danh sĩ Nguyễn Thiếp (1723 – 1804) từng vịnh về Núi Chung bằng hai câu thơ đầy ý nghĩa:

“Chung Sơn tại đỉnh hình Vương tự

Kế thế anh hùng vượng tử tôn”

Tạm dịch:

“Núi Chung trên đỉnh có hình chữ Vương
Đất này đời đời con cháu sẽ nở rộ những anh hào”

     Nhìn về phía Đông Nam, những dãy núi nối tiếp nhau trùng điệp, phía dưới là dòng sông Lam hiền hòa. Xa hơn, bên kia bờ sông là làng Đức Thái (Hà Tĩnh) – quê hương của Phan Đình Phùng, vị thủ lĩnh khởi nghĩa Hương Khê. Phía Nam và Tây Nam là dãy Thiên Nhẫn, nơi từng đặt đại bản doanh của Lê Lợi vào năm 1424. Phía Tây là Rú Đụn (Hùng Sơn), gắn liền với cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan vào năm 722. Nơi đây cũng là quê hương của Phan Bội Châu, nhà chí sĩ yêu nước nổi tiếng đầu thế kỷ XX.

     Bản thân Núi Chung cũng đã đi vào lịch sử với nhiều dấu ấn quan trọng. Nơi đây có Đền Thánh Cả, thờ Xuân Lâm tướng quân – một trong mười danh tướng triều Trần, có chùa Bảo Quang Tự (chùa Đạt) linh thiêng. Cuối thế kỷ XIX, trên ngọn núi này đã diễn ra cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp của Vương Thúc Mậu. Đầu thế kỷ XX, đây còn là điểm gặp gỡ của các nhà yêu nước như Phan Bội Châu, Nguyễn Sinh Sắc, Vương Thúc Quý, nơi họ đàm đạo thơ văn, bàn luận thời cuộc.

     Khi phong trào cách mạng bùng lên, Núi Chung trở thành địa điểm họp bí mật của Chi bộ Đảng Tổng Lâm Thịnh. Lá cờ búa liềm từng tung bay trên đỉnh núi, bất chấp sự đàn áp của kẻ thù trong cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930 – 1931.

     Tuổi thơ của Bác Hồ trên Núi Chung

     Không chỉ mang vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ và giá trị lịch sử sâu sắc, Núi Chung còn gắn liền với tuổi thơ của Bác Hồ. Những người già trong làng kể lại rằng, thuở nhỏ, cậu bé Nguyễn Sinh Cung thường cùng đám bạn lên núi dạo chơi, vãn cảnh và bày ra những trò chơi thú vị như kéo co, trốn tìm, đánh trận giả.

     Tại gò Dăm Sim, những tiếng cười giòn tan từng vang vọng trong những cuộc kéo co đầy kịch tính. Phe cậu Nguyễn Sinh Cung thường giành phần thắng, thậm chí có lần cậu còn tinh nghịch nháy mắt bảo “thuộc hạ” giả thua, khiến đám trẻ phía bên kia ngã nhào, lăn dài xuống đám cỏ, để rồi tất cả lại ôm bụng cười khoan khoái.

     Những lùm cây ở lưng chừng núi từng là “chiến trường” của những trận đánh giả do cậu bé Cung bày ra. Với trí thông minh và hiểu biết sâu rộng, cậu kể cho bạn bè nghe về những người anh hùng trong lịch sử, về những chiến công hiển hách của cha ông, khơi dậy trong lòng lũ trẻ niềm tự hào dân tộc và tinh thần yêu nước.

     Sau những trận “đánh trận giả” sôi nổi, lũ trẻ lại thư thái ngồi trên lưng trâu, thả diều trên đỉnh núi, hít thở làn gió mát lành của quê hương. Những buổi chiều ấy, hình ảnh cậu bé Nguyễn Sinh Cung vừa thong dong thả diều, vừa kể chuyện lịch sử đã để lại trong lòng bạn bè những ký ức đẹp đẽ và sâu sắc.

     Từ tuổi thơ trên Núi Chung đến con đường cứu nước

     Có lẽ, những ngày tháng thơ ấu trên Núi Chung đã góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, hun đúc ý chí của cậu bé Nguyễn Sinh Cung. Từ những câu chuyện lịch sử, từ những trận “đánh trận giả” trên đỉnh núi, cậu đã sớm hình thành khát vọng lớn lao: giải phóng dân tộc, đưa non sông thoát khỏi ách nô lệ.

     Và thật tự hào thay, cậu bé năm nào – người “lãnh tụ nhỏ” của đám trẻ làng Sen, làng Chùa – sau này đã trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, làm rạng danh dân tộc Việt Nam.

     Núi Chung hôm nay vẫn đứng đó, hiên ngang giữa trời xanh, như một biểu tượng bất diệt của quê hương Nam Đàn – nơi đã nuôi dưỡng tâm hồn và ý chí của vị lãnh tụ thiên tài.

PHAN QUÝ