TẤM GƯƠNG ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN VĂN TRỖI

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại Quảng Nam, là một thợ điện. Anh cùng gia đình vào sinh sống tại Sài Gòn – Chợ Lớn. Được các đồng chí giác ngộ cách mạng, năm 17 tuổi, anh bắt đầu tham gia sinh hoạt Chi đoàn Lý Tự Trọng thuộc tổ chức Thanh niên Lao động, làm nhiệm vụ liên lạc từ Chiến khu D về các đồn điền cao su và khu vực Gia Định. Năm 1961, anh gia nhập lực lượng vũ trang của Đặc khu Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định, tham gia nhiều trận đánh và nhiều lần được khen thưởng.

Ngày 9/5/1964, Nguyễn Văn Trỗi bị địch bắt khi đang đặt mìn dưới cầu Công Lý (trên tuyến đường từ sân bay Tân Sơn Nhất vào trung tâm Sài Gòn) nhằm ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mắc Namara đến miền Nam ngày 12/5/2964. Trong khi bị vây bắt, anh đã thu hút sự chú ý của địch để đồng đội có cơ hội thoát thân; nhờ đó, đồng chí đội trưởng đã chạy thoát. Bị tra tấn dã man, anh kiên quyết không khai báo. Ngày 11/4/1964, anh nhảy từ tầng 2 Trạm cảnh sát Sài Gòn để tìm đường thoát thân, bị gãy chân trái nhưng vẫn giữ vững tinh thần.

Ngày 10/8/1964, Tòa án quân sự đặc biệt của Mỹ – chính quyền Sài Gòn kết án tử hình Nguyễn Văn Trỗi. Chúng từng tuyên bố “hoãn vô thời hạn việc hành hình” để trao đổi mạng sống của viên trung tá không quân Mỹ Michael Smolen.

Tuy nhiên, đúng 11 giờ sáng ngày 15/10/1964, chúng đưa Nguyễn Văn Trỗi ra xử bắn tại Khám Chí Hòa. Trong giây phút cuối cùng, anh giật phăng mảnh băng đen bịt mắt, dõng dạc hô to: “Không! Phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!”. Anh hô lớn: “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”. Cho đến hôm nay, tiếng thét ấy vẫn sáng ngời ánh thép, là minh chứng sống động cho tinh thần bất khuất của người chiến sĩ cách mạng.

Ngày 17/10/1964, Trung ương Cục và Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đã truy tặng anh danh hiệu Đảng viên ưu tú và Huân chương Thành đồng hạng Nhất. Sự hy sinh anh dũng của Nguyễn Văn Trỗi đã khơi dậy làn sóng căm thù đế quốc xâm lược, cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh vì miền Nam ruột thịt trên khắp cả nước.

Cảm động trước tấm gương hy sinh oanh liệt ấy, trong bức ảnh chụp Nguyễn Văn Trỗi tại pháp trường, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết:

“Vì Tổ quốc, vì nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi đã anh dũng đấu tranh chống đế quốc Mỹ đến hơi thở cuối cùng.

Chí khí lẫm liệt của Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi là một tấm gương cách mạng sáng ngời cho mọi người yêu nước – nhất là cho các cháu thanh niên học tập!”.

Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi tuy chưa từng được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh, chưa kịp chứng kiến ngày đất nước thống nhất, nhưng tinh thần yêu nước và sự hy sinh cao cả của anh đã trở thành biểu tượng sống động cho nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam noi theo. Cùng với bao tấm gương anh hùng khác, anh đã tô thắm thêm truyền thống yêu nước, yêu hòa bình của dân tộc Việt Nam. Chính sự hy sinh đó đã góp phần mang lại một Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, dân chủ và giàu mạnh – như sinh thời Bác Hồ hằng mong muốn.

Ảnh: Bức ảnh liệt sỹ Nguyễn Văn Trỗi tại pháp trường và bút tích Chủ tịch Hồ Chí Minh. (Nguồn: Ảnh tư liệu).

                                                                      ĐẶNG THẮM