TRANG NGHIÊM VÀ ĐẦM ẤM LỄ GIỖ ÔNG NGUYỄN SINH KHIÊM – ANH TRAI CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

Sáng ngày 14 tháng 10 năm 2025 (nhằm ngày 23 tháng 8 năm Ất Tỵ), tại nhà cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, Khu di tích Kim Liên, đã trang trọng tổ chức lễ giỗ cậu Nguyễn Sinh Khiêm, anh trai Chủ tịch Hồ Chí Minh lần thứ 75. Tham dự buổi lễ có sự hiện diện của Đồng chí Võ Thị Minh Sinh – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; Đồng chí Trần Thị Mỹ hạnh – Uỷ viên Ban chấp hành Đảng bộ Tỉnh, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch; Đồng chí Nguyễn Xuân Đức – Uỷ viên Ban chấp hành Đảng bộ Tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Kim Liên.

Cùng các đồng chí Lãnh đạo văn phòng Tỉnh uỷ, Sở Văn hoá, thể thao và du lịch Nghệ An; Đội thiện nguyện Thành phố Hồ Chí Minh; Đại diện lãnh đạo phòng cảnh sát PCCC và CNCH, Công an Tỉnh Nghệ An; Đại diện Ban thường vụ, UBND, Phòng Văn hoá Xã hội, xã Kim Liên; Ban Quản lý Quảng trường Hồ Chí Minh và Tượng đài Bác Hồ; Đại diện cấp ủy xóm Sen 2, xã Kim Liên; Các đồng chí trong Ban chỉ huy, cán bộ chiến sĩ Đội Cảnh sát bảo vệ mục tiêu Khu di tích Kim Liên và Đội Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy số 7; Đại diện dòng họ Nguyễn Sinh, Hoàng Xuân và họ Hà cùng đại diện bà con trong dòng họ; Các đồng chí trong Đảng ủy, Ban Giám đốc và cán bộ viên chức Khu di tích Kim Liên và đông đảo khách tham quan.

Ông Nguyễn Sinh Khiêm (1888 – 1950), thường gọi là “Cậu Cả Khiêm”, sinh tại làng Hoàng Trù, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Từ thuở nhỏ, ông đã nổi tiếng là người thông minh, học giỏi chữ Hán, biết chữ Quốc ngữ, tính tình cương trực, thẳng thắn, và đặc biệt giàu lòng nhân ái. Cùng với chị gái Nguyễn Thị Thanh, ông sớm tham gia các phong trào yêu nước tại quê hương. Ngoài việc mở lớp dạy học và dạy võ, ông luôn hướng tới mục tiêu nâng cao dân trí, khơi dậy tinh thần tự cường và lòng yêu nước trong lớp trẻ. Trong những năm đầu thế kỷ XX, ông Khiêm tham gia Đội Quyên, Đội Phấn chống Pháp, là người trực tiếp vận động quyên góp tài chính, lương thực tiếp tế cho Nghĩa quân đang chiến đấu tại Bố Lư (Thanh Chương cũ) và Đông Hồ (Tân Kỳ cũ).

Ngày 1/4/1914, phong trào bị bại lộ, ông bị chính quyền thực dân phong kiến bắt giam, kết án 3 năm tù khổ sai. Ba tháng sau, ông cùng bạn tù vượt ngục không thành, bị tăng án lên 9 năm tù và đày vào Ba Ngòi (Khánh Hoà). Đến ngày 17/3/1920, ông được đưa ra giam lỏng tại Huế, sống tại làng Trạch Phổ (nay thuộc Phường Phong Điền, Thừa Thiên Huế). Ở đây, ông hành nghề bốc thuốc chữa bệnh cho dân nghèo, đồng thời mở lớp dạy chữ Hán cho con em lao động, tiếp tục con đường truyền bá tri thức và đạo lý làm người. Ngày 6/2/1940, ông được trả tự do và trở về quê hương. Tại đây, ông vẫn miệt mài dạy học, dạy võ, khơi dậy lòng yêu nước trong nhân dân. Đặc biệt, năm 1942, ông đã tìm được vị trí đẹp trên núi Động Tranh thuộc dãy Đại Huệ, nơi ông đưa hài cốt của thân mẫu Bà Hoàng Thị Loan lên an táng, thể hiện tấm lòng hiếu nghĩa sâu nặng. Năm 1946, biết tin em mình là Chủ tịch nước, ông ra Thủ đô Hà Nội thăm em, sau đó trở về quê, sống thanh bạch, giản dị cùng bà con làng xóm như một công dân gương mẫu. Ngày 23 tháng 8 năm Canh Dần (1950), ông qua đời tại làng Sen, hưởng thọ 62 tuổi. Sự ra đi của ông là nỗi mất mát to lớn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, bà con hai họ và nhân dân Nam Liên. Do bận việc nước, Bác Hồ không thể về chịu tang anh, Người đã gửi bức điện số 1229 cho Ủy ban Hành chính Liên khu IV, nhờ chuyển tới họ Nguyễn Sinh. Trong đó, Bác viết: “Nghe tin anh cả mất, lòng tôi rất buồn rầu. Vì việc nước nặng nhiều, đường sá xa cách, lúc anh đau yếu tôi không thể trông nom, lúc anh tạ thế tôi không thể lo liệu. Than ôi! Tôi xin chịu tội bất đễ trước linh hồn anh và xin bà con nguyên lượng cho một người con đã hy sinh tình nhà vì phải lo việc nước.” Cuộc đời ông Nguyễn Sinh Khiêm là tấm gương sáng về lòng yêu nước, đức nhân nghĩa và tinh thần vị tha. Tưởng nhớ ông, chúng ta càng thêm trân trọng và gìn giữ những giá trị đạo đức, truyền thống gia phong, tiếp tục thắp sáng ngọn lửa yêu nước, lối sống trong sạch và nhân ái, những phẩm chất đã góp phần hình thành nên nền tảng nhân cách vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh.